آیتالله سید محمدرضا سیستانی تأکید کرد که بر طالب علم است که به پیشرفت در مراتب علمی و تزکیه نفس اهتمام داشته باشد و برای مظاهر ظاهری همچون علاقه به مقام، موقعیت و عنوان، اهمیتی قائل نشود.
به گزارش نوفه، در پایان جلسه علمی که روز سهشنبه (۶ رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری) در نجف اشرف برگزار شد، آیتالله سید محمدرضا سیستانی موعظهای اخلاقی ایراد کرد که مشتمل بر نمونهای از سیره علمای نیکسیرت بود.
روایت نمونهای از سیره علمای نیکسیرت؛
آیت الله سید محمد رضا سیستانی اظهار داشت: «برخی از برادران درخواست کردند این جلسه مبارک را با ذکر نکتهای سودمند از سیره علمای بزرگوار (قدس الله اسرارهم) به پایان برسانم. به یک نمونه بسنده میکنم که آن را از سید الاستاد [آیت الله العظمی خویی] شنیدم.
شبی توفیق حضور در مجلس ایشان را داشتم تا برخی پرسشهایم درباره مطالب درس را مطرح کنم. به مناسبتی ـ که نیازی به ذکر آن نیست ـ از ایشان خواستم نصیحتی به من بدهند که در مسیر حوزویام از آن بهره ببرم. در آن زمان جوانی در میانه دهه سوم زندگی بودم. ایشان لحظاتی سکوت کردند، سپس چنین نقل کردند:
«استاد ما، شیخ محمدحسین اصفهانی ـ که برای شما شناختهشده است، صاحب دو حاشیه بزرگ بر «کفایه» و «مکاسب»، و معروف به دقت و تحقیق عمیق در علم ـ هر روز پیش از ظهر مدتی در مجلس میرزای مهدی خراسانی حضور مییافت، از سر احترام به استادش، جای نشستن او در مجلس، دور از صدر مجلس و عقبتر از سه نفر بود که از نظر علمی و کمالات معنوی در مرتبهای پایینتر از او قرار داشتند».
«این موضوع بر دوستداران و شاگردانش گران آمد و روزی به ایشان گفتند: شایسته شأن و جایگاه والای شما در علم و دین نیست که آنان در صدر مجلس بنشینند و شما پایینتر از آنان جای گیرید».
ایشان در پاسخ فرمود: «کارهایی که علما عهدهدار میشوند چهار چیز است: تدریس، امامت جماعت، افتاء و قضاوت. اگر میان من و هر یک از این افراد برای تصدی یکی از این امور، مقایسهای صورت گیرد، چه کسی نزد اهل فضل مقدم خواهد بود؟ گفتند: بیتردید شما مقدم هستید.»
«فرمود: پس چه اهمیتی دارد که در صدر مجلس بنشینم یا پایینتر از آنان؟ چرا این موضوع شما را مشغول میکند؟»
این در صورتی است که به جنبه دنیوی مسئله بنگریم. اما اگر به جنبه معنوی ـ که از امثال ما انتظار میرود ـ توجه کنیم، روشن است که حتی در تقدم و تأخر برای تصدی آن مسئولیتها نیز نباید اهتمام داشت، چه رسد به برخی مظاهر ثانوی که نه پیش میبرند و نه عقب میاندازند.
مسئولیت طالب علم؛
آیت الله سید محمد رضا سیستانی افزود: این همان چیزی بود که سید الاستاد [آیت الله العظمی خویی] در مقام نصیحت به من بیان کردند. گویی میخواستند بفرمایند طالب علم باید اهتمام خود را بر پیشرفت علمی و تزکیه نفس قرار دهد و به مظاهری که از شئون حب جاه و مقام و عنوان است اعتنا نکند.
حقیقتاً این نصیحتی گرانبهاست و شایسته است هر یک از ما در اجرای آن بکوشد. البته باید در همه رفتارها مقتضای آن را رعایت کند، وگرنه موجب سوءظن میشود و انسان متصنع شمرده خواهد شد. اگر در مجلس اصرار بر نشستن در صدر ندارد، باید در پوشش، حرکات، رفتار با دیگران، و بهویژه در واکنش به کسی که ناحق به او بدی میکند، نهایت مراقبت را داشته باشد تا رفتارش شائبه دنیوی پیدا نکند. این آزمونی دشوار است که بسیاری در آن موفق نشدهاند.
ایشان در پایان بیان داشت: از خداوند متعال میخواهیم ما را بر نفس خویش یاری دهد و از لغزش در گفتار و کردار حفظ کند، به حق محمد و آل طاهرینش.»
