معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری اعلام کرد قانون «جهش تولید دانشبنیان» فرصتی کمنظیر برای دانشگاهها بهمنظور توسعه زیرساختهای فناوری و تقویت زیستبوم نوآوری فراهم کرده است.
به گزارش مرکز ارتباطات این معاونت، اسفندیار اختیاری در نشستی با اعضای هیأت علمی و مدیران دانشگاهی با قدردانی از نقش مراکز آموزش عالی در گسترش دانش در سراسر کشور اظهار داشت: در دورهای که بسیاری از مناطق از دسترسی گسترده به آموزش عالی محروم بودند، دانشگاهها توانستند آموزش را به نقاط مختلف کشور برسانند و امروز نیز میتوانند همان نقش تحولآفرین را در عرصه فناوری ایفا کنند.
وی با اشاره به تفاوت میان پژوهش و فناوری تصریح کرد: تولید علم و پژوهش رسالت بنیادین دانشگاههاست، اما فناوری مرحلهای فراتر از پژوهش محسوب میشود. پژوهش آغاز مسیر است، اما آنچه امروز در سطح جهانی منشأ رقابت و قدرتآفرینی است، تبدیل دانش به فناوریهای کاربردی و اثرگذار است. زمانی که علم به محصول فناورانه و اثر ملموس اقتصادی تبدیل میشود، ارزش راهبردی آن آشکار خواهد شد؛ بنابراین تمرکز بر فناوری یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه ضرورتی ملی است.
گذار از توسعه کمی آموزش به اقتصاد دانشبنیان
اختیاری با مرور روند تحولات آموزش عالی کشور گفت: در دهههای گذشته، توسعه کمی دانشگاهها و افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در اولویت قرار داشت، اما بهتدریج مشخص شد که گسترش آموزش بهتنهایی پاسخگوی نیازهای کشور نیست و فناوری باید به یکی از مأموریتهای اصلی دانشگاهها تبدیل شود.
به گفته وی، در دهه ۹۰ با شکلگیری شرکتهای دانشبنیان و تقویت زیستبوم فناوری، حرکت بهسوی اقتصاد دانشبنیان شتاب گرفت و قانون جهش تولید دانشبنیان این مسیر را ساختارمندتر و هدفمندتر کرده است. دانشگاههایی که نتوانند خود را با این جریان همراه کنند، از روند توسعه عقب خواهند ماند.
اعتبار مالیاتی؛ فرصت تازه برای توسعه زیرساختهای دانشگاهی
معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی با اشاره به ظرفیتهای قانونی موجود افزود: در قالب قانون جهش تولید دانشبنیان، امکان بهرهگیری از اعتبار مالیاتی شرکتها برای توسعه فناوری و زیرساختهای دانشگاهی فراهم شده است. این ظرفیت به دانشگاهها اجازه میدهد با ارائه طرحهای هدفمند و قوی، منابع جدیدی برای تقویت زیستبوم نوآوری خود جذب کنند.
وی تأکید کرد: دانشگاهها میتوانند فضاها و زیرساختهای خود را در اختیار شرکتهای دانشبنیان قرار دهند و با هدایت و نظارت علمی، هستههای فناور را به سمت تولید محصول و ورود به بازار سوق دهند. این اقدام در چارچوب قانون و در راستای توسعه متوازن فناوری در کشور تعریف شده است.
توسعه متوازن فناوری و نقش دانشگاهها در عدالت نوآورانه
اختیاری با اشاره به تمرکز بخشی از ظرفیتهای دانشبنیان در پایتخت خاطرنشان کرد: عدالت فناورانه زمانی محقق میشود که فرصتهای نوآوری و فناوری در سراسر کشور توزیع شود. دانشگاههایی که در استانها و شهرهای مختلف حضور گسترده دارند، میتوانند نقش کلیدی در گسترش شرکتهای فناور و استقرار زیرساختهای نوآوری در مناطق کمتر برخوردار ایفا کنند.
وی همچنین تأکید کرد: در قانون جهش تولید دانشبنیان، حمایتها محدود به فناوریهای سخت نیست و حوزههایی همچون علوم انسانی و صنایع خلاق نیز مشمول حمایت میشوند. دانشگاهها میتوانند با شکلدهی هستههای خلاق و نوآور در این حوزهها، از مزایای قانونی موجود بهرهمند شوند.
در پایان، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی از آمادگی این مجموعه برای اعزام تیمهای تخصصی به دانشگاهها بهمنظور تبیین ظرفیتهای اجرایی و قانونی خبر داد و اظهار امیدواری کرد که مراکز آموزش عالی با ورود فعال و هدفمند به زیستبوم فناوری، نقش مؤثری در شکلدهی آینده اقتصاد دانشبنیان کشور ایفا کنند.
