به گزار پایگاه خبری نوفه، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر لزوم «فهم لحظه» در سیاستگذاری علم، از تمرکز دولت بر سلامت علمی، تقویت زیرساختهای پژوهشی و طراحی مسیر روشن رشد برای نخبگان، استادان و سرآمدان علمی کشور خبر داد.
حسین افشین در مراسم تقدیر از سرآمدان علمی و آزمایشگاهی کشور با اشاره به ماهیت تدریجی و عمیق پیشرفت علمی گفت: علم نه با دستور و نه با هیاهو رشد میکند، بلکه با درک درست از زمان، تغییرات و مسیر حرکت پیش میرود.
وی با اشاره به تحلیل دادههای علمی کشور در سال جاری اظهار کرد: چالش اصلی علم ایران کمبود استعداد نیست، بلکه نبود مسیر شفاف رشد است. زمانی که مسیر روشن نباشد، حتی توانمندترین افراد نیز دچار کندی میشوند. نقش سیاستگذار، دویدن در این مسیر نیست، بلکه ساختن جادهای است که حرکت در آن معنا پیدا کند.
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه «سلامت علمی» و «تقویت زیرساختها» دو محور کلیدی سیاستهای امسال معاونت علمی بوده است، افزود: اگر رقابت علمی سالم نباشد، حتی برنده نیز اعتبار نخواهد داشت. از سوی دیگر، هیچ ذهن بزرگی بدون ابزار مناسب نمیتواند به تولید علم پایدار ادامه دهد. شبکه آزمایشگاهی کشور در این میان نقشی فراتر از یک مجموعه فیزیکی دارد و بستر فهم دقیق پدیدههای علمی را فراهم میکند.
افشین با اشاره به شناسایی دانشگاههای دارای بیشترین سرآمد علمی گفت: برای دومین سال متوالی، دانشگاههایی که بیشترین سرآمدان علمی را در خود جای دادهاند مورد بررسی قرار گرفتند و امسال دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تربیت مدرس در صدر این فهرست قرار دارند. تغییر ترکیب این دانشگاهها نسبت به سال گذشته، نشانه پویایی رقابت علمی و نبود جایگاههای تثبیتشده و از پیش تعیینشده است.
رئیس بنیاد ملی نخبگان با تأکید بر اثربخش بودن حمایتها افزود: برای آنکه این انتخابها صرفاً جنبه نمادین نداشته باشد، گرنتهای شفاف و هدفمندی برای خرید محصولات ایرانساخت در نظر گرفته شد تا علم، علاوه بر دیده شدن، وارد چرخه اقتصادی کشور شود.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به تجربههای جهانی در حوزه سیاستگذاری علم اظهار کرد: جهش علمی با بخشنامههای خطی محقق نمیشود، بلکه زمانی اتفاق میافتد که رقابت معنا پیدا کند و استاد بداند تولید عمیقتر و دقیقتر علم، جایگاه او را ارتقا میدهد.
وی با تشریح برنامه جدید بنیاد ملی نخبگان برای حمایت از نخبگان علمی گفت: به این جمعبندی رسیدیم که باید مسیر روشن و قابل اتکایی برای رشد علمی طراحی شود؛ مسیری ویژه افرادی که در خط مقدم تولید علم قرار دارند. بر این اساس، برنامه حمایت سالانه از ۳۰۰ استاد برتر کشور بر پایه شاخصهای معتبر تولید علمی تدوین شده است.
افشین تأکید کرد: این برنامه بر بازه زمانی مشخص، شاخصهای شفاف، سهم واقعی هر فرد در تولید علم و تمرکز بر کیفیت استوار است و در آن نه خرید مقاله جایی دارد و نه عددسازی؛ کیفیت علمی باید مسیر رشد را هموار کند.
به گفته وی، این طرح در سال جاری بهصورت آزمایشی اجرا شد و از هر یک از سه دانشگاه برتر، ۱۰۰ استاد مورد حمایت قرار گرفتند. این اقدام با هدف تثبیت الگو انجام نشد، بلکه برای نمایش رویکرد و نیت سیاستگذار بود. سال آینده این برنامه در سطح ملی اجرا خواهد شد و دامنه رقابت گسترش مییابد.
رئیس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به طراحی پلکانی حمایتها افزود: این حمایتها برای ایجاد فاصله نیست، بلکه برای نشان دادن مسیر رشد طراحی شدهاند. گرنتها در اختیار خود استادان قرار میگیرد، چرا که باور داریم تولیدکننده علم بهتر از هر ساختاری میداند چگونه از آن بهرهبرداری کند.
افشین با اشاره به واکنشبرانگیز بودن چنین سیاستهایی گفت: سکون از نقد خطرناکتر است. ترجیح ما اجرای سیاستی است که درباره آن گفتوگو شکل بگیرد، نه سیاستی که بیاثر باقی بماند.
معاون علمی رئیسجمهور در پایان تأکید کرد: این برنامه جایگزین سایر مسیرهای حمایتی نیست. نوآوری، ارتباط با صنعت و توسعه فناوری هر یک سازوکارهای مستقل خود را دارند و این طرح صرفاً برای تقویت و دیدهشدن علم جدی در کشور طراحی شده است.
وی همچنین با اشاره به آمار سرآمدان علمی گفت: امسال تعداد سرآمدان علمی نسبت به سال گذشته ۳۵ درصد رشد داشته و تعداد تقدیرشدگان از ۵۷ نفر به ۷۷ نفر رسیده است. در مجموع، ۳۷۷ نفر از سرآمدان علمی کشور در این دوره مورد تقدیر قرار میگیرند و سال آینده این فرآیند با رویکرد نهادمحور دنبال خواهد شد.
