به گزارش نوفه، سی ان ان درباره آخرین ضعیت سوخت در نیویورک نوشت: شش هفته پیش، جهان عملاً در نفت خام غرق بود. بازار با عرضه بیش از حد مواجه بود و قیمتها پایین و پایدار بودند. اما اکنون، برخی از بخشهای بازار انرژی طوری رفتار میکنند که گویی جهان در آستانه خشک شدن کامل است.
به این دلیل که جنگ در خاورمیانه بزرگترین اختلال در عرضه نفت را در تاریخ به وجود آورده و حدود ۱۲ تا ۱۵ میلیون بشکه نفت خام در روز را از بین برده است.
شوک عرضهای به این بزرگی به سادگی پایدار نیست. نه آزادسازی اضطراری نفت و نه افزایش تولید وعده داده شده از سوی اوپک پلاس نمیتواند این شکاف را پر کند.
اکنون، چراغهای قرمز در بازار در مورد عرضه فیزیکی بشکههای مورد نیاز برای تأمین تقاضا و تقویت اقتصاد جهانی چشمک میزنند.
هر چه این وضعیت بیشتر ادامه پیدا کند، ترسناکتر میشود. اندی لیپو، رئیس لیپو اویل اسوشیتس، گفت: «امروز ممکن است کمبودی نداشته باشیم، اما در نهایت خواهیم داشت.»
او هشدار داد: «اگر به مسیری که اکنون در آن هستیم ادامه دهیم، سوختمان تمام خواهد شد.»
بازار عجیب رفتار میکند
بازار آتی و بازار فیزیکی نفت علائم هشدار دهنده بزرگی را نشان میدهند.
قراردادهای تحویل در پایان این ماه در مقایسه با قراردادهای ماههای بعدی با حق بیمه سنگینی معامله میشوند. این وضعیتی است که به عنوان عقبماندگی (backwardation) شناخته میشود و نشان میدهد که بازار معتقد است عرضه نفت، به ویژه برای قراردادهای بلندمدت، در معرض خطر است.
محدودیت عرضه بزرگترین عامل در افزایش تقریباً دو برابری قیمت نفت آتی ایالات متحده تاکنون در سال جاری است و این تنها ماه آوریل است. برنت، معیار بینالمللی، به بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
اما قیمت واقعی بشکههای نفت روی زمین حتی سریعتر در حال افزایش است – چراغ قرمز دیگری که چشمک میزند. برنت «تاریخدار» که قیمت بشکههای فیزیکی را در دنیای واقعی اندازهگیری میکند، هفته گذشته به ۱۴۱.۲۶ دلار رسید – بالاترین قیمت آن از سال ۲۰۰۸.
ویکاس دویودی، استراتژیست انرژی جهانی در گروه مککواری، گفت: «مثل آخرین بطری آب است: شما حاضرید هر چیزی برای آن بپردازید. ارزشگذاری نفت فیزیکی در طول یک شوک عرضه، بیشتر هنر است تا علم.»
طبق گزارشها، عربستان سعودی، پرکارترین صادرکننده نفت جهان، در نشانه دیگری از کمبود، حق بیمههای بیسابقهای را برای نفت خام خود از مشتریان دریافت میکند.
به گزارش فایننشال تایمز، عربستان سعودی برای تحویل نفت به مشتریان در آسیا، در مقایسه با شاخصهای نفت خام سبک عرب، ۱۹٫۵۰ دلار حق بیمه و برای مشتریان در اروپا، تا ۳۰ دلار بالاتر از برنت درخواست میکند.
آمریکاییها به معنای واقعی کلمه هزینه میکنند. لیپو تخمین میزند که آنها – به طور مستقیم و غیرمستقیم – حدود ۸۳۰ میلیون دلار بیشتر در روز برای بنزین، سوخت جت و سایر سوختهای حمل و نقل نسبت به قبل از شروع جنگ هزینه میکنند.
افزایش شدید سوخت جت، کاهش پروازها توسط خطوط هوایی
اگرچه بازارهای نفت بیشترین توجه را به خود جلب کردهاند، اما کمبود احتمالی محصولات تصفیه شده مانند سوخت جت، دیزل و بنزین میتواند به یک مشکل دشوار برای اقتصاد تبدیل شود که باید بر آن غلبه کرد.
قیمت سوخت جت در ماه گذشته دو برابر شده است، زیرا مشکلات عرضه نفت خام به محدودیتهای عرضه تبدیل شده است. فرودگاهها معمولاً فقط برای چند روز سوخت جت ذخیره میکنند و خطوط هوایی در سالهای اخیر تا حد زیادی از پوشش ریسک و ذخیره سوخت خود دست کشیدهاند.
نمودار معاملات آتی نفت خام در تالار بورس اوراق بهادار آمریکا (AMEX) در بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) در نیویورک، در ۲۰ مارس ۲۰۲۶٫
نمودار معاملات آتی نفت خام در تالار بورس اوراق بهادار آمریکا (AMEX) در بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) در نیویورک، در ۲۰ مارس ۲۰۲۶٫
مایکل ناگل/بلومبرگ/گتی ایمیجز
لیپو گفت که او “بسیار نگران سوخت جت” است. با این حال، او خاطرنشان کرد که خیلی قبل از اینکه صنعت سوخت جت تمام شود، خطوط هوایی شروع به لغو پروازها خواهند کرد.
این روند در حال حاضر در حال وقوع است و برخی از خطوط هوایی ظرفیت خود را کاهش میدهند. به عنوان مثال، یونایتد ایرلاینز قصد دارد ۵ درصد از برنامه خود را در شش ماه آینده – از جمله فصل کلیدی سفر تابستانی خود – کاهش دهد.
سایر خطوط هوایی از قبل شروع به افزایش قیمت بلیط و لغو هزینههای وحشتناک بار کردهاند. به گزارش بلومبرگ، برخی از فرودگاههای ایتالیا محدودیتهای سوخت را برای پروازها اعمال کردهاند.
سهمیهبندی سوخت و محدود کردن صادرات
دویوندی گفت اگر جنگ ادامه یابد و تنگه هرمز برای شش تا هشت هفته دیگر بسته بماند، کمبود گازوئیل ممکن است رخ دهد – و حتی اگر تنگه در طول فصل رانندگی تابستان بسته بماند، کمبود بنزین نیز محتمل خواهد بود.
این مشکلات به راحتی قابل حل نیستند. برخلاف نفت خام که میتوان مسیرهای حمل و نقل جایگزین پیدا کرد، سوخت جت، گازوئیل و بنزین معمولاً از پالایشگاهها به انبارها منتقل میشوند.
آسیبپذیرترین بخشهای ایالات متحده، ساحل شرقی و ساحل غربی هستند که هر دو معمولاً برای تأمین تقاضا به واردات خارجی متکی هستند.
تام کلوزا، تحلیلگر مستقل نفت که به عنوان مشاور گلف اویل کار میکند، گفت: «بازار ساحل غربی میتواند در یک لحظه از هم بپاشد.»
برخی از کشورها، از ترس کمبود، شروع به اعمال محدودیتهایی در تلاش برای کاهش شکاف عظیم بین عرضه و تقاضا کردهاند.
در بخش عرضه، چین، تایلند، پاکستان و کره جنوبی صادرات را محدود کردهاند، در حالی که روسیه در بحبوحه جنگ با اوکراین، صادرات بنزین را ممنوع کرده است.
برای کاهش تقاضا و مبارزه با کمبود، برخی از کشورها در آسیا، از جمله میانمار و بنگلادش، سوخت را سهمیهبندی میکنند. یک هواپیما در حالی که هواپیمای دیگری در فرودگاه بینالمللی لسآنجلس در ۹ مارس ۲۰۲۶ در صف انتظار است، از باند فرودگاه بلند میشود.
یک هواپیما در حالی که هواپیمای دیگری در فرودگاه بینالمللی لسآنجلس در ۹ مارس ۲۰۲۶ در صف انتظار است، از باند فرودگاه بلند میشود.
رونالدو بولانیوس/لسآنجلس تایمز/گتی ایمیجز
البته این محدودیتها هزینههایی هم دارند، از جمله کند شدن اقتصادهای محلی.
ایالات متحده، بزرگترین تولیدکننده نفت جهان و یک پالایشگاه پیشرو در سوخت، در مقایسه با سایر کشورها از بحران عرضه مصونتر است.
با این حال، ایالات متحده نیز از همان کمبود فیزیکی نفت و سوخت که در حال حاضر سایر کشورها را مجبور به تصمیمگیریهای دشوار میکند، مصون نیست.
کلوزا گفت: «مثل این است که یک سوراخ بزرگ در بدنه یک کشتی وجود داشته باشد. مشکل از آسیا شروع میشود، سپس آفریقا و اروپا. و در مقطعی، در ایالات متحده گریبان ما را خواهد گرفت.»
