به گزارش نوفه،عکسهای ماهوارهای گرفته شده در روز دوشنبه حاکی از آن است که حمله تلافیجویانه آشکار اسرائیل که شهر مرکزی ایران، اصفهان را هدف قرار داده بود، به سیستم راداری یک باتری پدافند هوایی ساخت روسیه اصابت کرده است، که در تضاد با تکذیبهای مکرر مقامات تهران در مورد هرگونه خسارت در این حمله است.
حمله به یک رادار S-300 که به نظر می رسد یک حمله بسیار محدود توسط اسرائیلی ها بوده است، نشان دهنده آسیب بسیار بیشتر از حمله موشکی و پهپادی گسترده ایران علیه اسرائیل در ۱۳ آوریل است. شاید به همین دلیل است که ایران مقامات تا آیتالله علی خامنهای، رهبر معظم انقلاب، تلاش کردهاند تا بحث آنچه که این حمله در خاک ایران انجام داد را رد کنند.
تحلیلگران بر این باورند که هم ایران و هم اسرائیل، رقبای منطقهای که سالها در یک جنگ سایه محبوس شدهاند، اکنون در تلاش هستند تا تنشها را پس از یک سری حملات تشدیدکننده بین خود کاهش دهند، زیرا جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه هنوز خشمگین است و منطقه وسیعتر را ملتهب میکند. کارشناسان می گویند، اما حمله به پیشرفته ترین سیستم دفاع هوایی ایران که در اختیار دارد و از آن برای محافظت از سایت های هسته ای خود استفاده می کند، پیامی را ارسال می کند.
نیکول گراجوسکی، یکی از اعضای برنامه سیاست هسته ای بنیاد کارنگی که کتابی در مورد روسیه و ایران نوشته است، گفت: «این حمله نشان می دهد که اسرائیل توانایی نفوذ به سیستم های دفاع هوایی ایران را دارد. “دقت آن کاملاً قابل توجه بود.”
تصاویر ماهوارهای توسط Planet Labs PBC که صبح روز دوشنبه در نزدیکی فرودگاه و پایگاه هوایی دو منظوره اصفهان، در حدود ۳۲۰ کیلومتری (۲۰۰ مایلی) جنوب تهران گرفته شده است، منطقهای را نشان میدهد که به عنوان نقطه استقرار سامانه پدافند هوایی عمل میکند. علائم سوختگی حول آن چیزی است که تحلیلگران از جمله کریس بیگرز، مشاور سابق تحلیلگر تصویر دولتی، قبلاً به عنوان یک سیستم راداری “درپوش فلپ” برای اس-۳۰۰ شناسایی کرده بودند.
تصاویر ماهواره ای با جزئیات کمتری که پس از روز جمعه گرفته شد، علائم سوختگی مشابهی را در اطراف آن منطقه نشان داد، اگرچه مشخص نبود که چه چیزی در محل است. بیگرز گفت که به نظر می رسد سایر اجزای سیستم موشکی از سایت حذف شده اند – حتی اگر پوشش دفاعی برای تاسیسات زیرزمینی غنی سازی هسته ای نطنز ایران ایجاد کنند.
بیگرز نوشت: «این یک بیانیه قدرتمند است، با توجه به سیستم، مکان و نحوه استفاده از آن.
روز جمعه، پدافند هوایی تیراندازی کرد و ایران پروازهای تجاری در بسیاری از نقاط کشور را متوقف کرد. مقامات پس از آن به دنبال کم اهمیت جلوه دادن این حمله بودند و سعی کردند آن را فقط یک سری پهپادهای کوچک در آسمان توصیف کنند.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با ان بی سی نیوز مدعی شد: «آنچه اتفاق افتاد… یک اعتصاب نبود. آنها بیشتر شبیه اسباببازیهایی بودند که بچههای ما با آنها بازی میکنند – نه هواپیماهای بدون سرنشین.»
با این حال، پس از حمله، عراقیها بقایایی از موشکهای زمین به هوا را در جنوب بغداد پیدا کردند. این، همراه با حمله مشکوک اسرائیل به یک ایستگاه راداری در سوریه در همان روز، نشان میدهد که جنگندههای اسرائیلی بر فراز سوریه به سمت عراق پرواز کرده و سپس برای حمله به اصفهان، موشکهای به اصطلاح «مستند» را به سمت ایران شلیک کردند. ممکن است پهپادهای کوچک و کوتاهتر نیز پرتاب شده باشند – اسرائیل توانسته است حملات خرابکارانه و مأموریتهای دیگر را در داخل ایران انجام دهد.
با این حال، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه تکذیب تهران را تکرار کرد.
کنعانی در نشست خبری با خبرنگاران گفت: مقامات ذیربط اعلام کردهاند که این حمله آزاردهنده هیچ خسارتی نداشته و سامانه پدافندی ایران به وظایف خود عمل کرده است. بنابراین به نظر ما این موضوع شایسته پرداختن نیست.»
اس-۳۰۰ و تحویل سالها تأخیر آنها به ایران نشاندهنده چالشی است که تهران برای وارد کردن هرگونه سیستم تسلیحات پیشرفته ساخت خارجی به کشور با آن مواجه است. روسیه و ایران در ابتدا در سال ۲۰۰۷ قراردادی ۸۰۰ میلیون دلاری منعقد کردند، اما مسکو تحویل آنها را سه سال بعد به دلیل مخالفت های شدید ایالات متحده و اسرائیل متوقف کرد.
پس از اینکه ایران در سال ۲۰۱۵ به توافق هستهای با قدرتهای جهانی دست یافت، روسیه این توافق را لغو کرد و گمان میرود که چهار مجموعه از انواع صادراتی اس-۳۰۰ را به ایران داده است.
روابط ایران و روسیه در سال های اخیر عمیق تر شده است. مسکو بهعنوان بخشی از جنگ خود علیه این کشور، بهشدت به پهپادهای شاهد بمببردار ایران برای هدفگیری مکانهایی در سراسر اوکراین متکی است. همین پهپادها در حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل حضور داشتند.
در همین حال، تهران در سالهای اخیر بارها در مورد تلاش برای دریافت جنگندههای سوخو-۳۵ از روسیه برای بهبود ناوگان جنگنده چند دههای خود اظهارنظر کرده است. در ماه سپتامبر، یک هواپیمای آموزشی رزمی یاک-۱۳۰ ساخت روسیه در ایران وارد خدمت شد. از این مدل می توان برای آموزش خلبانان Su-35 استفاده کرد.
روسیه اکنون اس-۴۰۰ را در اختیار دارد، اما اس-۳۰۰ که بردی تا ۲۰۰ کیلومتر (۱۲۵ مایل) دارد و توانایی ردیابی و حمله به چندین هدف را به طور همزمان دارد، همچنان یکی از قوی ترین سلاح های دفاع هوایی در جهان است. جهان از این باتری ها می توان برای سرنگونی موشک ها و همچنین هواپیماها استفاده کرد.
گراجوسکی گفت که ایران احتمالاً به کمک روسیه برای تعمیر رادار آسیب دیده نیاز دارد – و با گذشت زمان به دنبال سلاح های جدیدتر خواهد بود.
او گفت: «ایران همیشه از روسیه تسلیحات جدید میخواهد تا نشان دهد که چندان منزوی نیست.»
