اولین الگوی قابل اعتنا از جمهوریِ متعهد به اسلام را میرزا کوچک جنگلی پایه گذاشته. تعبیر آیتالله خامنهای درباره جنبش جنگل «یک حرکت صددرصد اسلامی و ایرانی» است و درباره میرزا به صراحت میگویند: «ایشان یک واحد مینیاتوری از نظام اسلامی، جمهوری اسلامی، را در رشت و همان محدوده خاص خودش به وجود آورد