به گزارش پایگاه خبری نوفه، نشست هماندیشی اعضای طرح «ثبات» با حضور حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، در محل این معاونت برگزار شد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور از تغییر رویکرد سیاستهای حمایتی این معاونت خبر داد و گفت: برنامههای آینده بهجای تمرکز صرف بر حمایتهای فردی، به دنبال ایجاد ارتباط مؤثر میان نخبگان، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، صنایع و سرمایهگذاران خواهد بود.
این نشست با هدف بررسی دغدغهها و پیشنهادهای برگزیدگان طرح «ثبات» و یافتن راهکارهایی برای تسهیل فعالیت نخبگان بازگشته به کشور شکل گرفت.
همدردی با مردم مناطق جنوبی ایران
افشین در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط کشور، با مردم مناطق جنوبی ایران که هدف تجاوز قرار گرفتهاند ابراز همدردی کرد و گفت: اگرچه ممکن است در پایتخت صدای انفجارها شنیده نشود، اما دل و ذهن مسئولان با مردم این مناطق است و وضعیت آنان با جدیت پیگیری میشود.
نرخ بازگشت نخبگان باید افزایش یابد
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه، نخبگانی را که برای کسب دانش و تجربه به خارج از کشور رفتهاند، از سرمایههای ارزشمند علمی کشور دانست و گفت: مهاجرت با هدف یادگیری، کسب تجربه و آشنایی با فناوریهای جدید، موضوعی منفی نیست و حتی باید از آن حمایت شود.
به گفته وی، مسئله مهم در این زمینه «نرخ بازگشت نخبگان» است. این شاخص در بسیاری از کشورها بهعنوان یکی از معیارهای موفقیت سیاستهای علمی شناخته میشود، اما نرخ بازگشت نخبگان در ایران همچنان پایین است و برای بهبود آن باید برنامهریزی شود.
افشین همچنین به تغییر شکل همکاریهای علمی در جهان اشاره کرد و افزود: مرزهای جغرافیایی دیگر نباید مانعی برای مشارکت علمی باشند. حتی اگر برخی نخبگان امکان حضور فیزیکی در ایران را نداشته باشند، میتوان از دانش، تجربه و شبکه ارتباطی آنان برای پیشرفت کشور استفاده کرد.
وی این رویکرد را یکی از سیاستهای اصلی معاونت علمی، بنیاد ملی نخبگان و بنیاد ملی علم ایران عنوان کرد.
طرح «ثبات» آغاز یک مسیر حمایتی است
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه طرح «ثبات» یک برنامه کوتاهمدت و مقطعی نیست، گفت: این طرح بهعنوان نقطه آغاز یک مسیر حمایتی برای نخبگان بازگشته به کشور طراحی شده است.
طرح «ثبات» با همکاری معاونت علمی، بنیاد ملی نخبگان و بنیاد ملی علم ایران اجرا میشود. استفاده از حمایتهای این طرح نیز مانعی برای بهرهمندی متقاضیان از سایر برنامهها، از جمله گرنتهای بنیاد ملی علم ایران، ایجاد نمیکند.
افشین درباره نحوه ارزیابی متقاضیان توضیح داد: حمایتهای طرح «ثبات» بهصورت رقابتی ارائه میشود، اما رقابت تنها میان پژوهشگران و نخبگان بازگشته از خارج کشور خواهد بود. به همین دلیل، سازوکار ارزیابی آن با فراخوانهای عمومی بنیاد ملی علم تفاوت دارد.
سوابق علمی متقاضیان نیز در فرایند بررسی و ارزیابی درخواستها مورد توجه قرار خواهد گرفت.
تأمین هزینه پسادکتری فناورانه در شرکتهای دانشبنیان
افشین در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه حمایت از پژوهشگران پسادکتری فناورانه در شرکتهای دانشبنیان اشاره کرد.
بر اساس این برنامه، شرکتهای دانشبنیانی که در ترکیب خود عضو هیئت علمی دارند، میتوانند پژوهشگران پسادکتری را جذب کنند. در این حالت، ۸۰ درصد هزینه پژوهشگر توسط معاونت علمی و ۲۰ درصد باقیمانده توسط شرکت دانشبنیان پرداخت میشود.
اگر پژوهشگر پسادکتری عضو بنیاد ملی نخبگان باشد، تمام هزینه مربوط به فعالیت او از سوی معاونت علمی تأمین خواهد شد.
معاون علمی رئیسجمهور همچنین از رایزنی با دانشگاهها برای تسهیل برخی شرایط جذب پژوهشگران پسادکتری خبر داد. یکی از موضوعات مورد بررسی، تعدیل شرط دانشیار بودن اعضای هیئت علمی برای جذب پژوهشگران پسادکتری، بهویژه نخبگان بازگشته به کشور است.
حمایت از نخبگان نباید به بازگشت محدود شود
افشین با بیان اینکه مأموریت معاونت علمی تنها بازگرداندن نخبگان نیست، گفت: مهمتر از بازگشت، فراهمکردن شرایطی است که نخبگان بتوانند در کشور رشد کنند، شبکه علمی خود را توسعه دهند و پس از بازگشت احساس نکنند که فراموش شدهاند.
وی افزود: در صورت نیاز، برنامههای حمایتی جدیدی با مشارکت خود نخبگان طراحی و اجرا خواهد شد تا مشکلات واقعی آنان را پوشش دهد.
شبکهسازی؛ حلقه مفقوده زیستبوم فناوری
معاون علمی رئیسجمهور از نخبگان بهعنوان «معدن طلای کشور» یاد کرد و نبود شبکهسازی مؤثر میان آنان را یکی از مهمترین ضعفهای موجود دانست.
به گفته وی، ایران اجزای اصلی یک زیستبوم نوآوری، از جمله دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر، صندوقهای پژوهش و فناوری و شرکتهای دانشبنیان را در اختیار دارد؛ اما ارتباط منسجم و مؤثری میان این بخشها شکل نگرفته است.
افشین توضیح داد: رویکرد دولت چهاردهم، ایجاد پیوند میان دانشگاهها، نخبگان، شرکتهای دانشبنیان، سرمایهگذاران، صنایع و بازار است؛ زیرا ارزشآفرینی واقعی زمانی اتفاق میافتد که این بخشها به یکدیگر متصل شوند.
عبور از حمایتهای فردی به سمت خلق ارزش
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به بازنگری سیاستهای حمایتی گفت: در گذشته بخش قابلتوجهی از حمایتها در قالب گرنت، کمکهزینه و تسهیلات رفاهی فردی ارائه میشد، اما سیاست جدید بر هدایت حمایتها به سمت ارتباط نخبگان با فناوری، صنعت و بازار متمرکز است.
هدف از این تغییر رویکرد، استفاده از توان علمی نخبگان برای حل مسائل کشور، توسعه فناوری و خلق ثروت عنوان شده است.
افشین همچنین از رونمایی سند جدید سیاستهای فناوری کشور در آینده نزدیک خبر داد و گفت: حمایت از فعالیتهای اثرگذار و شبکهمحور، یکی از محورهای اصلی این سند خواهد بود.
استفاده صحیح از تخصص نخبگان
افشین استفاده نامناسب از توانمندی نخبگان را یکی از آسیبهای مهم کشور دانست و گفت: حتی اگر بهترین نیروهای انسانی در اختیار یک مجموعه باشند، بهکارگیری آنان در موقعیتهای غیرتخصصی میتواند بهرهوری را از بین ببرد.
وی برای توضیح این موضوع به فضای دانشگاه اشاره کرد و افزود: اگر استادان برجسته هر رشته در دانشکدهای نامرتبط فعالیت کنند، حتی بدون خروج یک نفر از دانشگاه، کارآمدی آن مجموعه بهشدت کاهش پیدا خواهد کرد.
مسیر تبدیل دانش به فناوری و ثروت
معاون علمی رئیسجمهور در پایان بر استمرار نشستهای هماندیشی با نخبگان تأکید کرد و گفت: معاونت علمی، بنیاد ملی نخبگان و بنیاد ملی علم ایران آماده دریافت پیشنهادها و شناسایی موانع فعالیت نخبگان هستند.
به گفته افشین، هدف نهایی این است که مسیر تبدیل ایده و دانش به فناوری، ثروت و اثرگذاری اجتماعی هموار شود؛ بهگونهای که فرصتهای واقعی برای خلق ارزش در اختیار اعضای هیئت علمی و پژوهشگران قرار گیرد و حمایت از نخبگان تنها به افزایش حقوق ثابت یا ارائه کمکهای فردی محدود نماند.
