به گزارش نوفه،دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بعدازظهر سهشنبه در کاخ سفید با تیم امنیت ملی خود در حالی که با یک تصمیم مهم روبرو بودند، گرد هم آمدند: اینکه در مرحله بعد با ایران چه باید کرد.
مهلت آتشبس او رو به پایان بود و هواپیمای ایر فورس تو پیش از عزیمت برنامهریزی شده جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، به پاکستان برای دور بعدی مذاکرات، در باند فرودگاه پایگاه مشترک اندروز متوقف شده بود. اما دولت با یک معما روبرو بود: سکوت مجازی ایرانیها.
در روزهای قبل، ایالات متحده فهرستی از نکات کلی توافق را که میخواستند ایرانیها قبل از دور بعدی مذاکرات با آنها موافقت کنند، برای ایران ارسال کرده بود. اما به گفته سه مقام آگاه، روزها بدون دریافت پاسخی از سوی ایالات متحده سپری شده بود و این امر سوءظنهایی را در مورد اینکه ونس و دیگران با رفتن به پاکستان برای مذاکرات حضوری برنامهریزی شده چقدر میتوانند به دست آورند، ایجاد کرده بود.
در حالی که ترامپ روز سهشنبه با ونس، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، پیت هگست، وزیر دفاع، دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش و جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا در کاخ سفید دیدار کرد، دولت هنوز هیچ پاسخی از ایرانیها نشنیده بود. مقامات از میانجی ارشد پاکستان، فیلد مارشال عاصم منیر، خواسته بودند که قبل از سوار شدن ونس به هواپیمای شماره دو، حداقل نوعی پاسخ دریافت کند.
با این حال، چند ساعت بعد، هیچ پاسخی دریافت نشد.
س ان ان مدعی شد، در کاخ سفید، دستیاران ارشد ترامپ معتقدند دلیل اصلی عدم دریافت پاسخ، شکاف در رهبری فعلی ایران بوده است و به گفته این سه مقام، درک آنها تا حدودی مبتنی بر گزارشهای واسطههای پاکستانی است. احساس دولت این است که ایرانیها در مورد موضع خود یا میزان اختیارات مذاکرهکنندگان در مورد غنیسازی اورانیوم و ذخایر فعلی اورانیوم غنیشده این کشور – که یک نقطه عطف اصلی در مذاکرات صلح است – اجماع ندارند.
ایالات متحده معتقد است که بخشی از این عامل پیچیده این است که آیا مجتبی خامنهای، رهبر جدید، به زیردستان خود دستورالعملهای واضحی میدهد – یا اینکه آنها صرفاً مجبورند بدون دستورالعمل خاص، حدس بزنند که او چه میخواهد.
مقامات آمریکایی معتقدند تلاشهای او برای پنهان ماندن، مذاکرات داخلی دولت ایران را مختل کرده است.
با وجود این موانع قابل توجه، یکی از مقامات گفت که هنوز شانسی برای دیدار مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی به زودی وجود دارد. اما اینکه چه زمانی و چه زمانی این اتفاق بیفتد، دور از ذهن است.
به جای از سرگیری حملات نظامی، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تصمیم گرفت آتشبس دو هفتهای با ایران را اندکی قبل از انقضای آن تمدید کند. این بار، او تاریخ پایان را مشخص نکرد. ترامپ، که در یک پست عصرگاهی در True Social، مقامات دولت ایران را «به شدت دچار اختلاف» خواند و آتشبس را تمدید کرد، همچنان مشتاق یک راهحل دیپلماتیک برای جنگ است و از احیای یک درگیری نامحبوب که ادعا میکند ایالات متحده از قبل در آن پیروز شده است، نگران است.
با این حال، شکست مذاکرات، در حال حاضر، بر دشواریهایی که ترامپ همچنان در تلاش برای دستیابی به توافقی که خواستههای متعدد او را برآورده کند، تأکید میکند.
ایران علناً اصرار داشته است که ترامپ قبل از ورود تهران به دور جدید مذاکرات، محاصره کشتیهایی را که به بنادر ایران در تنگه هرمز وارد یا از آن خارج میشوند، لغو کند. ترامپ در برابر این درخواست مقاومت کرده است. او صبح سهشنبه در مصاحبه با شبکه CNBC گفت: «ما تا زمانی که به توافق نهایی نرسیم، تنگه را باز نخواهیم کرد.»
در جلسهای عصرگاهی، ترامپ و بقیه اعضای گروه مصمم به تمدید آتشبس شدند؛ آتشبسی که به گفته میانجیگران پاکستانی تنها چند ساعت دیگر منقضی میشود، هرچند ترامپ گفته بود که معتقد است تا عصر چهارشنبه در واشنگتن ادامه خواهد داشت. انجام این کار، در تئوری، میتواند به ایران زمان بیشتری برای اجماع حول یک موضع واحد با امضای خامنهای بدهد، هرچند مقامات گفتند تضمین کمی وجود دارد.
مقامات گفتند اگر نشانههایی مبنی بر آمادگی ایران برای بازگشت به میز مذاکره دریافت کنند، میتوان به سرعت سفری ترتیب داد. تا زمانی که تنگه عملاً بسته بماند، هم ایالات متحده و هم تهران از نظر اقتصادی آسیب خواهند دید و این باعث شده برخی از مقامات منطقه امیدوار باشند که هر دو طرف انگیزه داشته باشند که هر چه زودتر به یک راهحل برسند.
مقامات پاکستانی که روز سهشنبه برای متقاعد کردن ایران برای پیوستن به مذاکرات تلاش کردند، همزمان ترامپ را به تمدید آتشبس تشویق میکردند. با نزدیک شدن به انقضای آتشبس، ترامپ درخواست «تمدید آتشبس تا زمانی که پیشنهاد آنها ارائه شود و مذاکرات به هر نحوی به نتیجه برسد» را مطرح کرد.
مقامات ایرانی بیتفاوت به نظر میرسیدند.
مهدی محمدی، مشاور قالیباف، رئیس مجلس ایران و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، گفت: «تمدید آتشبس ترامپ هیچ معنایی ندارد. طرف بازنده نمیتواند شرایط را دیکته کند. ادامه محاصره هیچ تفاوتی با بمباران ندارد و باید با پاسخ نظامی مواجه شود.» جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، پس از ورود به اسلام آباد، پاکستان برای مذاکره با مقامات ایرانی، شنبه ۱۱ آوریل ۲۰۲۶، با مقامات پاکستانی قدم میزند.
اعلام ترامپ مبنی بر اینکه آتشبس پابرجا خواهد ماند، در پایان روزی سرشار از ابهام بود که با اعلام ترامپ مبنی بر اینکه «انتظار دارد در آینده نزدیک دوباره ایران را بمباران کند» آغاز شد.
با این حال، به گفته منابع آگاه از مذاکرات، مشاوران ترامپ به طور خصوصی به رئیس جمهور هشدار دادهاند که کاهش فشار میتواند به ایران اجازه دهد مذاکرات را به تعویق بیندازد.
حداقل، مذاکرهکنندگان امیدوار بودند که این هفته به یک تفاهم چارچوبی بین ایالات متحده و ایران برسند. مقامات آمریکایی امیدوار بودند که این امر منجر به مذاکرات دقیقتر در هفتههای آینده در مورد نکات ظریفتر یک توافق شود.
با این حال، این رویکرد منتقدانی هم داشت که هشدار میدادند ایران ممکن است مذاکرات را به عنوان بازی برای وقتکشی ادامه دهد، زیرا برخی از سیستمهای موشکی خود را که در طول جنگ دفن شدهاند، از زیر خاک بیرون میکشد.
به گفته افراد آشنا با مذاکرات، تعدادی از نکات مهم – از جمله توانایی آینده ایران برای غنیسازی اورانیوم، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا و اینکه کدام تحریمها علیه کشور لغو میشوند – هنوز حل نشده باقی مانده است.
میزان انعطافپذیری هر طرف در مورد شرایط خود در نهایت تعیین میکند که آیا میتوان به توافقی دست یافت یا خیر. برای ترامپ، یکی از الزامات، عدم موافقت با توافقی است که بتوان آن را به برنامه جامع اقدام مشترک دوران اوباما تشبیه کرد، توافقی که ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد و دائماً آن را ضعیف توصیف کرده است.
در طول چند روز گذشته، ترامپ در مورد دستیابی به یک توافق برتر بر اساس مهارتهای مذاکره خود، خوشبین بوده است، حتی روز سهشنبه ادعا کرد که اگر در آن زمان رئیسجمهور بود، “خیلی سریع در ویتنام پیروز میشد”.
او اصرار داشت: «فکر میکنم در نهایت به توافق بزرگی خواهیم رسید. فکر میکنم آنها چاره دیگری ندارند. ما نیروی دریایی آنها را از بین بردهایم، نیروی هوایی آنها را از بین بردهایم، رهبران آنها را از بین بردهایم، رک بگویم، که این موضوع از یک جهت اوضاع را پیچیده میکند.»
چند ساعت بعد، ترامپ در حالی که از سالن غذاخوری دولتی از ورزشکاران دانشگاهی تجلیل میکرد، در طول سخنانش به طور غیرمعمولی در مورد جنگ سکوت کرد و برای خبرنگارانی که سعی در پرسیدن سوال داشتند، دست تکان داد.
قبل از اینکه از اتاق خارج شود، درباره جنگ صحبت کرد.
